Zoals gezegd in deel 2: Als het gaat over gemeenten, worden in Openbaring zeven gemeenten aangeschreven. Waarom juist die? Waarom niet Jeruzalem, of Rome, of iets anders? Waarom zeven gemeenten in Klein Azië? Of is dat misschien omdat juist die gemeenten een type zijn van de kerkelijke ontwikkelingen?
De geadresseerden zijn de gemeenten. De brieven (en het vervolg van Openbaring) zijn dus geschreven aan gelovigen. Ze waren waarschijnlijk vroeger heidenen, die onder de Romeinse bezetting leefden, maar geloofden in Jezus. De gemeenten zijn ook nog jong. Maar toch was er al het nodige mis in vijf van de zeven gemeenten. Maar vijf van de zeven gemeenten krijgen ook lof. Twee gemeenten krijgen dus alleen maar kritiek, en twee krijgen alleen maar lof (Smyrna – lijdend, en Filadelfia, zwak maar evangeliserend).
De gemeente van Efeze verzaakte de eerste liefde, een rijke gemeente als Laodicea was lauw (blijkbaar het ergste wat er is) en weer een ander als Sardes leek de boel prima voor elkaar te hebben aan de buitenkant, maar blijkbaar stelde dat weinig voor, de gemeente was op sterven na dood. Jezus doorgrondde de gemeenten haarscherp.
Maar waarom was het dan zo belangrijk om als gemeente de boel op orde te hebben? Zo belangrijk om af te rekenen met de interne problemen in de gemeente? Dat had hoogstwaarschijnlijk te maken met de aanstaande christenvervolgingen in het Romeinse rijk. En dus moet je sterk staan als gemeente, zeer sterk. En dan is er geen ruimte voor slapheid in de gemeente.
Alle brieven eindigen met een ‘garantie’. Overwin, hou vol, dan mag je eten van de Levensboom in Gods paradijs, of soortgelijke bemoedigingen.
Als slot sluit elke brief af met: wie oren heeft moet horen wat de Geest tegen de gemeenten zegt. Jezus heeft deze woorden vaker gebruikt. Niet alleen horen, maar ook luisteren en doen. De Heer van de gemeenten vraagt het.
